مصر : معز در سال 364 هجرى وارد قاهره شد و در حقيقت مركز قدرت فاطميان به مصر منتقل گرديد . بعد از درگذشت معز ، پسرش ابو منصور نزار ملقب به عزيز جانشين او شد ( 365 ه . ق . ) ( 975 م . ) در مدت زمامدارى وى ، دولت فاطمى به اوج قدرت خود رسيد . عزيز رقيب خطرناكى براى خلفاى عباسى بغداد محسوب مىشد و قدرت خلافت بغداد در مقابل او كوچك شد . اروپا آلمان : بعد از اتن دوم پسرش اتن سوم به سلطنت نشست ( 983 - 1002 م . ) اتريش : اتريش به معنى اخص كه وين جزو آن بود ، از 976 م . عنوان مرزنشين داشت . اسپانيا : فرمانرواى امويان اسپانيا حكم دوم است ( 961 - 976 م . ) وى حامى علم و هنر و يكى از بزرگترين دانشمندان مسلمان بود . به فرمان وى در قرطبه ، كتابخانه‌اى با 400 هزار جلد كتاب تأسيس شد و دانشگاه اين شهر يكى از مهمترين مراكز علمى اسلامى در مغرب‌زمين گرديد . بعد از درگذشت حكم ، دولت امويان در اسپانيا در سراشيبى سقوط افتاد . بعد از مرگ وى پسرش هشام دوم ، المؤيد كه بيش از دوازده سال نداشت ، به جاى پدر نشست ( 976 - 1009 م . ) ( 366 - 399 ه . ق . ) در دوران زمامدارى او اختلافات در كشور گسترش يافت . به استناد قول ابن اثير ، « گرفتار آمد و زندانى شد . سپس بر مسند امارت بازگردانده شد » . « 1 » انگلستان : پادشاه انگلستان ادوارد شهيد ( 975 - 978 م . ) پسر ادگار بود . وى از عهدهء ادارهء مملكت برنيامد و سرانجام كشته شد . مردم او را شهيد به شمار آوردند . جانشين وى برادرش اثلرد دوم است ( 976 - 1016 م . ) در سال 991 م . هجوم دانماركيها به انگلستان شروع شد . دانمارك : پادشاه دانمارك هرالد كبود دندان بود ( 935 - 985 م . ) نروژ را تصرف كرد ولى نتوانست آن را نگه دارد . هرالد در جنگ عليه پسرش سوين كشته شد . بعد از وى پسرش به سلطنت نشست ( 986 - 1014 م . ) وى دين مسيحيت را ترك گفت و به

--> ( 1 ) . الكامل ، ج 15 ، ص 91 .